Sprzęt

Samokontrola glikemii w cukrzycy

Autor: Łukasz Myśliwiec ·

Samokontrola glikemii jest integralną częścią leczenia cukrzycy. Chorzy leczeni metodą wielokrotnych wstrzyknięć insuliny lub przy użyciu ciągłego podskórnego wlewu insuliny powinni na co dzień wykonywać dobowy profil glikemii, obejmujący oznaczenia stężenia glukozy: rano na czczo, przed i 60–120 minut po każdym głównym posiłku oraz przed snem. Częstość i pory dodatkowych oznaczeń należy dobierać indywidualnie.

 Zastosowanie systemu ciągłego monitorowania glikemii (CGMS, continuous glucose monitoring system) jako formy uzupełnienia samokontroli glikemii jest wskazane u chorych na cukrzycę typu 1 o chwiejnym przebiegu ze współistniejącymi częstymi epizodami hipoglikemii i brakiem jej świadomości, ponieważ poprawia bezpieczeństwo i skuteczność leczenia.

 Samokontrola glikemii jest również zalecana, by osiągnąć cele terapeutyczne u chorych leczonych pojedynczymi wstrzyknięciami insuliny, doustnymi lekami przeciwcukrzycowymi, dietą i dozowanym wysiłkiem fizycznym (tab. 3.1).

 W celu prawidłowego prowadzenia samokontroli glikemii chorego należy przeszkolić w zakresie obsługi glukometru, interpretacji wyników i dalszego postępowania.

Tabela 3.1. Zalecana częstość samokontroli glikemii

Sposób leczenia cukrzycy

Częstość pomiarów glikemii przy prowadzeniu samokontroli

Wielokrotne (tj. co najmniej 3 × dziennie) wstrzyknięcia insuliny Intensywna funkcjonalna insulinoterapia, niezależnie od typu cukrzycy

Chorzy leczeni wyłącznie dietą

 

 

 

 

Chorzy stosujący doustne leki przeciwcukrzycowe i/lub analogi GLP

Chorzy na cukrzycę typu 2 leczeni stałymi dawkami insuliny

Wszyscy chorzy

Wielokrotne (tj. co najmniej 4 × dziennie) pomiary w ciągu doby według ustalonych zasad leczenia oraz potrzeb pacjenta

 

Raz w miesiącu skrócony profil glikemii (na czczo i 2 godz. po głównych posiłkach) oraz raz w tygodniu o różnych porach dnia

Raz w tygodniu skrócony profil glikemii (na czczo i po głównych posiłkach), codziennie 1 badanie o różnych porach dnia

Codziennie 1–2 pomiary glikemii, dodatkowo raz w tygodniu skrócony profil glikemii (na czczo i po głównych posiłkach) oraz raz w miesiącu dobowy profil glikemii

Pomiary doraźne w sytuacji wystąpienia złego samopoczucia, nagłego pogorszenia stanu zdrowia itp.

 Do **samokontroli glikemii** zaleca się **używanie glukome****t****rów** przedstawiających jako wynik badania **stężenie glukozy w osoczu krwi**, których deklarowany, potwierdzony w publikacjach i materiałach producenta błąd oznaczenia nie przekracza 15% dla stężeń glukozy ≥ 100 mg/dl (5,6 mmol/l) i 15 mg/dl (0,8 mmol/l) w przypadku stężeń [glukozy](/diagnostyka/glukoza-we-krwi-normy/) < 100 mg/dl (5,6 mmol/l). U pacjentów wykonujących ≥ 4 pomiary dziennie może być pomocna analiza wyników za pomocą programu komputerowego. Kontrola dokładności pomiarów **glukometrów** wraz z oceną poprawności posługiwania się nimi powinna być przeprowadzana w przypadku podejrzenia nieprawidłowości oraz przynajmniej raz w roku, w placówce, w której chory jest leczony ambulatoryjnie. Powinna ona polegać na wykonaniu oznaczeń stężenia glukozy w tym samym materiale za pomocą **glukometru** przy zastosowaniu metody porównawczej (laboratoryjnej lub analizatora POCT spójnego z metodą laboratoryjną) — różnica w wynikach nie powinna przekraczać wyżej wymienionych granic dopuszczalnego błędu. Na podstawie: Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych na cukrzycę, 2016 Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego opublikowane na www.dk.viamedica.pl
cukrzycadobowy profil glikemiiglikemiaglukometrinsulinainsulinysamokontrola glikemiisamokontrola glikemii w cukrzycystężenie glukozy w osoczu krwisystem ciągłego monitorowania glikemiiużywanie glukometrów

Powiązane artykuły