FreeStyle Libre to najpopularniejszy w Polsce system ciągłego monitorowania glikemii (CGM): sensor wielkości monety noszony na tylnej stronie ramienia mierzy glukozę co minutę przez 15 dni i wysyła wynik do aplikacji w telefonie lub do czytnika. Obecne wersje, Libre 2 Plus i Libre 3 Plus, mają alarmy niskiego i wysokiego cukru i nie wymagają kalibracji z palca. Dla osób na insulinie sensory są w Polsce refundowane.

Jak działa FreeStyle Libre

  • sensor z cienkim, giętkim filamentem wprowadzanym kilka milimetrów pod skórę mierzy glukozę w płynie śródmiąższowym,
  • zakłada się go samodzielnie aplikatorem na tylnej stronie ramienia; zabieg trwa kilka sekund i zwykle nie boli,
  • po założeniu sensor potrzebuje ok. 1 godziny rozgrzewki, potem działa do 15 dni,
  • wynik, strzałka trendu i wykres pojawiają się w aplikacji FreeStyle LibreLink lub czytniku; dane można udostępniać bliskim (LibreLinkUp) i poradni (LibreView).

Pierwsza wersja Libre wymagała skanowania sensora, by zobaczyć wynik. Obecne wersje przesyłają dane automatycznie przez Bluetooth, a skanowanie jest opcjonalne.

Wersje systemu

Wersja Czas działania Najważniejsze cechy
FreeStyle Libre 2 Plus 15 dni alarmy w czasie rzeczywistym, aplikacja lub czytnik, współpraca z wybranymi pompami w systemach AID
FreeStyle Libre 3 Plus 15 dni najmniejszy sensor, wynik co minutę w telefonie, współpraca z wybranymi systemami AID
starsze: Libre 1, Libre 2, Libre 3 14 dni zastępowane przez wersje Plus

Wersje Plus są dopuszczone do stosowania u dzieci od 2. roku życia i w ciąży. Dokładne możliwości (np. współpraca z konkretną pompą) zależą od kraju i aktualizacji oprogramowania.

Co daje Libre

  • wynik w każdej chwili, bez nakłuwania palca,
  • alarmy przy niskim i wysokim cukrze, także w nocy; alarm niskiego cukru warto ustawić na ok. 70 mg/dl,
  • strzałki trendu pomagają zareagować, zanim cukier spadnie lub wzrośnie za bardzo,
  • raport AGP z czasem w zakresie (TIR), czasem poniżej zakresu i GMI; cele opisujemy w artykule CGM: cele TIR, a GMI policzysz w kalkulatorze GMI,
  • w badaniach u osób z cukrzycą typu 1 i typu 2 na insulinie system zmniejszał czas w niedocukrzeniu i poprawiał HbA1c.

Dokładność i kiedy sprawdzić glukometrem

Libre mierzy glukozę w płynie tkankowym, który „nadąża” za krwią z opóźnieniem ok. 5–10 minut. Potwierdź wynik glukometrem, gdy:

  • masz objawy niedocukrzenia, a sensor pokazuje prawidłowy cukier (lub odwrotnie),
  • cukier szybko się zmienia (po posiłku, wysiłku, korekcie),
  • jest to pierwsza doba nowego sensora,
  • sensor pokazuje bardzo niski cukier w nocy, a czujesz się dobrze: często to ucisk na sensor podczas spania na ramieniu.

Witamina C w dawkach powyżej ok. 500 mg dziennie może fałszywie zawyżać odczyty sensorów Libre; uwzględnij to przy suplementach i preparatach „na przeziębienie”.

Praktyczne wskazówki

  • przed założeniem umyj skórę wodą z mydłem, zdezynfekuj i dokładnie osusz; nie stosuj kremu w tym miejscu,
  • zmieniaj ramię przy kolejnych sensorach,
  • sensor jest wodoodporny (prysznic, basen do ok. 1 metra głębokości przez 30 minut),
  • przy odklejaniu się sensora pomagają plastry mocujące i preparaty zwiększające przyczepność,
  • przy podrażnieniach skóry pomagają plastry ochronne pod sensor; przy alergii porozmawiaj z lekarzem o innym systemie,
  • przed rezonansem sensor trzeba zdjąć; na lotnisku zgłoś go przy kontroli (pompa i CGM na lotnisku),
  • niedziałający sensor zgłoś producentowi przez aplikację lub infolinię; zwykle przysługuje wymiana.

Refundacja

W Polsce sensory FreeStyle Libre są refundowane na zlecenie lekarza dla osób z cukrzycą typu 1 od 4. roku życia, dorosłych z cukrzycą typu 2 przyjmujących co najmniej 3 wstrzyknięcia insuliny dziennie, kobiet w ciąży i połogu oraz osób niewidomych na insulinie, zwykle z dopłatą 30%. Zasady opisujemy w artykule refundacja CGM. Porównanie z innymi systemami (Dexcom, Simplera, Eversense) znajdziesz w przewodniku CGM.

Źródła

  1. Bolinder J i wsp. Novel glucose-sensing technology and hypoglycaemia in type 1 diabetes: a multicentre, non-masked, randomised controlled trial. Lancet 2016;388(10057):2254–2263. doi:10.1016/S0140-6736(16)31535-5
  2. American Diabetes Association. 7. Diabetes Technology: Standards of Care in Diabetes–2026. Diabetes Care 2026;49(Suppl. 1).
  3. Battelino T i wsp. Clinical Targets for Continuous Glucose Monitoring Data Interpretation: Recommendations From the International Consensus on Time in Range. Diabetes Care 2019;42(8):1593–1603. doi:10.2337/dci19-0028