Kalkulator eGFR (CKD-EPI 2021) – filtracja kłębuszkowa

Q: Co to jest eGFR?

eGFR to szacowany wskaźnik przesączania kłębuszkowego – miara tego, jak sprawnie nerki filtrują krew. Wyraża się go w ml/min/1,73 m², czyli w przeliczeniu na standardową powierzchnię ciała. Oblicza się go z poziomu kreatyniny, wieku i płci.

Q: Jaka jest norma eGFR?

Za prawidłową uznaje się wartość 90 ml/min/1,73 m² lub wyższą (kategoria G1). Zakres 60–89 to nieznaczne obniżenie (G2), które u osób bez innych nieprawidłowości zwykle nie oznacza choroby nerek. Wartości poniżej 60 utrzymujące się ponad 3 miesiące wymagają diagnostyki.

Q: Czy niski eGFR oznacza chorobę nerek?

Nie od razu. Rozpoznanie przewlekłej choroby nerek wymaga utrzymywania się nieprawidłowości przez co najmniej 3 miesiące oraz oceny albuminurii. Pojedynczy obniżony wynik może wynikać m.in. z odwodnienia lub przyjmowanych leków.

Q: Który wzór jest najlepszy: CKD-EPI czy MDRD?

Obecnym standardem jest CKD-EPI z 2021 roku – wersja bez współczynnika rasy. Jest dokładniejsza od starszego wzoru MDRD, zwłaszcza w zakresie wartości zbliżonych do prawidłowych.

Q: Kiedy wynik eGFR bywa niewiarygodny?

Przy ostrym uszkodzeniu nerek (gdy kreatynina szybko się zmienia), przy bardzo dużej lub bardzo małej masie mięśniowej, u osób po amputacjach, u kulturystów, przy diecie bogatej w mięso lub suplementacji kreatyną oraz w ciąży.

Q: Jak często osoba z cukrzycą powinna badać nerki?

Zwykle co najmniej raz w roku ocenia się kreatyninę z wyliczeniem eGFR oraz albuminurię. Częstotliwość zwiększa się przy już stwierdzonych nieprawidłowościach. Szczegóły ustala lekarz prowadzący.

Łukasz Myśliwiec13 sierpnia 2026

eGFR = 142 × min(Kr/κ, 1)^α × max(Kr/κ, 1)^−1,200 × 0,9938^wiek × 1,012 (kobiety)

CKD-EPI 2021 – równanie bez współczynnika rasy · κ = 0,7 (K) / 0,9 (M) · α = −0,241 (K) / −0,302 (M)

Płeć

Wiek (lata)wzór dotyczy osób dorosłych

Kreatynina w surowicy

Jednostka kreatyninysprawdź jednostkę na wyniku badania

–ml/min/1,73 m²

⚠️ Ważne: eGFR to wartość szacunkowa i sam w sobie nie rozpoznaje przewlekłej choroby nerek. Rozpoznanie wymaga utrzymywania się nieprawidłowości przez co najmniej 3 miesiące oraz oceny albuminurii (badanie moczu). Wzór jest niewiarygodny m.in. przy ostrym uszkodzeniu nerek, skrajnej masie mięśniowej, u osób po amputacjach i w ciąży. Wynik zawsze interpretuje lekarz.

eGFR pokazuje, jak sprawnie pracują nerki – a w cukrzycy to jeden z najważniejszych parametrów kontrolnych. Kalkulator poniżej korzysta z równania CKD-EPI 2021, czyli obecnego standardu międzynarodowego.

Dlaczego to ważne w cukrzycy?

Cukrzyca jest jedną z najczęstszych przyczyn przewlekłej choroby nerek. Nefropatia cukrzycowa przez długi czas nie daje objawów – dlatego wykrywa się ją badaniami, a nie na podstawie samopoczucia.

Ocena nerek opiera się na dwóch filarach:

eGFR – jak szybko nerki filtrują krew,
albuminuria – czy przez nerki „przecieka“ białko (badanie moczu).

Sam eGFR to tylko połowa obrazu.

Stadia przewlekłej choroby nerek (wg KDIGO)

Kategoria	eGFR (ml/min/1,73 m²)	Opis
G1	≥ 90	prawidłowe lub podwyższone
G2	60–89	nieznacznie zmniejszone
G3a	45–59	łagodnie do umiarkowanie zmniejszone
G3b	30–44	umiarkowanie do ciężko zmniejszone
G4	15–29	ciężko zmniejszone
G5	< 15	niewydolność nerek

Uwaga: kategorie G1 i G2 same w sobie nie oznaczają choroby – rozpoznaje się ją dopiero wtedy, gdy towarzyszą im inne nieprawidłowości (np. albuminuria) utrzymujące się ponad 3 miesiące.

Skąd wzór CKD-EPI 2021?

Starszy wzór MDRD był mniej dokładny w zakresie wartości zbliżonych do prawidłowych. Równanie CKD-EPI jest precyzyjniejsze, a jego wersja z 2021 roku usunęła współczynnik rasy – dziś to zalecany standard.

Kiedy wynik może być mylący?

Kreatynina zależy od masy mięśniowej, więc eGFR bywa zawyżony lub zaniżony:

przy ostrym uszkodzeniu nerek – gdy kreatynina szybko rośnie, wzór nie nadąża,
przy bardzo dużej masie mięśniowej (kulturystyka) – wynik zaniżony,
przy bardzo małej masie mięśniowej, wyniszczeniu, po amputacjach – wynik zawyżony,
przy diecie bogatej w mięso lub suplementacji kreatyną,
w ciąży.

W wątpliwych sytuacjach lekarz może oznaczyć cystatynę C.

Co zrobić przy obniżonym wyniku?

nie panikuj po jednym wyniku – powtórz badanie zgodnie z zaleceniem lekarza,
wykonaj badanie albuminurii (np. wskaźnik albumina/kreatynina w moczu),
zadbaj o wyrównanie glikemii – to podstawowa profilaktyka,
kontroluj ciśnienie tętnicze i lipidy,
poinformuj lekarza o wszystkich lekach – przy obniżonym eGFR część z nich wymaga zmiany dawki,
unikaj samodzielnego stosowania leków przeciwzapalnych (NLPZ).

Warto też wiedzieć, jak wykonuje się dobową zbiórkę moczu i czym jest próg nerkowy dla glukozy.

Powiązane

Źródła

Inker LA, Eneanya ND, Coresh J, et al. New Creatinine- and Cystatin C-Based Equations to Estimate GFR without Race. N Engl J Med 2021;385:1737–1749. doi:10.1056/NEJMoa2102953
Kidney Disease: Improving Global Outcomes (KDIGO). Clinical Practice Guideline for the Evaluation and Management of Chronic Kidney Disease. kdigo.org
National Kidney Foundation. CKD-EPI Creatinine Equation (2021). kidney.org
American Diabetes Association. Chronic Kidney Disease and Risk Management: Standards of Care in Diabetes–2024. Diabetes Care 2024;47(Suppl.1):S219–S230. doi:10.2337/dc24-S011

Najczęstsze pytania

Co to jest eGFR?

eGFR to szacowany wskaźnik przesączania kłębuszkowego – miara tego, jak sprawnie nerki filtrują krew. Wyraża się go w ml/min/1,73 m², czyli w przeliczeniu na standardową powierzchnię ciała. Oblicza się go z poziomu kreatyniny, wieku i płci.

Jaka jest norma eGFR?

Za prawidłową uznaje się wartość 90 ml/min/1,73 m² lub wyższą (kategoria G1). Zakres 60–89 to nieznaczne obniżenie (G2), które u osób bez innych nieprawidłowości zwykle nie oznacza choroby nerek. Wartości poniżej 60 utrzymujące się ponad 3 miesiące wymagają diagnostyki.

Czy niski eGFR oznacza chorobę nerek?