GlucaGen 1 mg HypoKit to zestaw z glukagonem do podania w zastrzyku przy ciężkiej hipoglikemii, czyli wtedy, gdy osoba z cukrzycą jest nieprzytomna, ma drgawki albo nie może bezpiecznie przełknąć cukru. Glukagon uwalnia glukozę z wątroby i w ciągu ok. 10–15 minut podnosi poziom cukru. Lek może podać każdy: rodzic, nauczyciel, kolega z pracy, także bez wykształcenia medycznego.
Ciężka hipoglikemia: nie podawaj nic do ust → podaj glukagon → ułóż w pozycji bocznej → dzwoń pod 112.
Kiedy podać glukagon
Glukagon podaje się przy ciężkiej hipoglikemii, gdy osoba z cukrzycą:
- jest nieprzytomna lub nie reaguje,
- ma drgawki,
- jest tak splątana lub senna, że nie może bezpiecznie połykać.
Jeśli osoba jest przytomna i może połykać, nie potrzebuje glukagonu: wystarczy 15 g szybkich węglowodanów, np. sok lub tabletki glukozy (zasady opisujemy w artykule o hipoglikemii).
Glukagon powinna mieć każda osoba leczona insuliną, zwłaszcza z cukrzycą typu 1, a także osoby leczone pochodnymi sulfonylomocznika, u których zdarzały się ciężkie niedocukrzenia.
Co jest w zestawie
- fiolka z proszkiem (1 mg glukagonu),
- strzykawka z rozpuszczalnikiem i igłą,
- ulotka z instrukcją obrazkową.
Jak podać GlucaGen krok po kroku
- Zdejmij nasadkę z fiolki i osłonkę z igły strzykawki.
- Wstrzyknij cały rozpuszczalnik do fiolki z proszkiem.
- Delikatnie obracaj fiolką, aż proszek się rozpuści i płyn będzie przejrzysty. Nie wstrząsaj gwałtownie.
- Odwróć fiolkę i nabierz cały roztwór do strzykawki (u małego dziecka połowę, patrz dawkowanie).
- Wstrzyknij w udo, ramię lub pośladek, domięśniowo lub podskórnie. Można przez ubranie, jeśli to przyspieszy pomoc.
- Ułóż osobę w pozycji bocznej bezpiecznej: po glukagonie często występują nudności i wymioty.
- Zadzwoń pod 112 i zostań przy chorym.
- Gdy odzyska przytomność i może połykać, podaj węglowodany do picia (sok, słodki napój), a potem coś do zjedzenia (np. kanapkę), bo działanie glukagonu jest krótkie.
Jeśli po ok. 10–15 minutach osoba nie odzyskuje przytomności, potrzebna jest pilna pomoc medyczna i glukoza podana dożylnie przez ratowników.
Dawkowanie
| Kto | Dawka |
|---|---|
| Dorośli i dzieci o masie ciała powyżej 25 kg lub starsze niż 6–8 lat | 1 mg (cała strzykawka) |
| Dzieci o masie ciała poniżej 25 kg lub młodsze niż 6–8 lat | 0,5 mg (połowa strzykawki) |
Podanie dożylne wykonuje wyłącznie personel medyczny.
Kiedy glukagon może nie zadziałać
Glukagon uwalnia glukozę zmagazynowaną w wątrobie (glikogen). Działa słabiej lub wcale, gdy tych zapasów brakuje:
- po spożyciu alkoholu,
- przy długim głodzeniu lub niedożywieniu,
- przy niedoczynności nadnerczy,
- po kilku niedocukrzeniach w krótkim czasie.
W takich sytuacjach tym bardziej trzeba natychmiast wezwać pomoc. Glukagonu nie stosuje się u osób z guzem chromochłonnym nadnerczy (pheochromocytoma).
Glukagon donosowy
Oprócz zastrzyku w Unii Europejskiej zarejestrowany jest glukagon w postaci proszku do nosa (Baqsimi, 3 mg). Nie wymaga przygotowania roztworu ani wkłucia: końcówkę wkłada się do nozdrza i naciska tłoczek. Dla wielu opiekunów, np. w szkole, jest prostszy w użyciu. O dostępność i refundację zapytaj lekarza.
Przechowywanie
- najlepiej w lodówce (2–8°C); według charakterystyki produktu można też trzymać zestaw w temperaturze do 25°C przez maksymalnie 18 miesięcy w okresie ważności,
- nie zamrażaj,
- sprawdzaj datę ważności i wymieniaj zestaw po terminie lub po użyciu,
- przygotowanego roztworu nie przechowuje się, podaje się go od razu.
Zestaw powinien być tam, gdzie osoba z cukrzycą spędza czas: w domu, w szkole (u pielęgniarki lub wychowawcy), w pracy, w plecaku i w bagażu podręcznym w podróży.
Refundacja
GlucaGen HypoKit jest lekiem refundowanym dla osób z cukrzycą leczonych insuliną. Aktualną cenę i poziom odpłatności sprawdzisz w aptece lub w obwieszczeniu refundacyjnym Ministra Zdrowia. Warto mieć więcej niż jeden zestaw, np. osobny do szkoły lub pracy.
Po podaniu glukagonu
- zmierz cukier po odzyskaniu przytomności i ponownie po 15–30 minutach,
- zjedz posiłek z węglowodanami, gdy nudności ustąpią,
- powiadom lekarza prowadzącego: każda ciężka hipoglikemia wymaga przeanalizowania przyczyny i często zmiany dawek,
- uzupełnij zestaw: zużyty glukagon wymień na nowy.
Naucz bliskich
Glukagonu nie poda sobie osoba nieprzytomna, więc o zestawie muszą wiedzieć inni:
- pokaż rodzinie, współpracownikom i nauczycielom, gdzie leży glukagon,
- przećwicz z nimi przygotowanie zastrzyku (np. na przeterminowanym zestawie),
- noś kartę lub opaskę z informacją o cukrzycy i krótką instrukcją (karta do wydrukowania).
Źródła
- Charakterystyka produktu leczniczego GlucaGen HypoKit 1 mg (glukagon), Novo Nordisk.
- Charakterystyka produktu leczniczego Baqsimi 3 mg (glukagon, proszek do nosa), EMA.
- American Diabetes Association. 6. Glycemic Goals and Hypoglycemia: Standards of Care in Diabetes–2025. Diabetes Care 2025;48(Suppl. 1).
- Polskie Towarzystwo Diabetologiczne. Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u osób z cukrzycą. Aktualna edycja.
- ISPAD Clinical Practice Consensus Guidelines 2022: Assessment and management of hypoglycemia in children and adolescents with diabetes. Pediatr Diabetes 2022;23:1322–1340.
