Krzywa cukrowa w ciąży to doustny test obciążenia 75 g glukozy (OGTT), który wykrywa cukrzycę ciążową. Robi się go zwykle między 24. a 28. tygodniem ciąży, a u kobiet z czynnikami ryzyka wcześniej. Krew pobiera się trzy razy: na czczo, godzinę i dwie godziny po wypiciu glukozy. Cukrzycę ciążową rozpoznaje się, gdy choćby jeden wynik przekroczy normę: 92 mg/dl na czczo, 180 mg/dl po godzinie lub 153 mg/dl po 2 godzinach.

Masz już wyniki? Wpisz je w kalkulatorze OGTT dla ciąży.

Kiedy zrobić krzywą cukrową w ciąży

Moment Badanie Co dalej
Pierwsza wizyta (do ok. 10. tygodnia) glukoza na czczo poniżej 92 mg/dl: OGTT w 24.–28. tygodniu
glukoza na czczo 92–125 mg/dl pilnie OGTT 75 g; sam ten wynik nie wystarcza do rozpoznania
glukoza na czczo od 126 mg/dl powtórzenie badania; dwa takie wyniki oznaczają cukrzycę rozpoznaną w ciąży
Czynniki ryzyka OGTT 75 g jak najwcześniej wynik prawidłowy: powtórzyć w 24.–28. tygodniu
24.–28. tydzień OGTT 75 g u każdej ciężarnej wynik decyduje o rozpoznaniu

Czynniki ryzyka cukrzycy ciążowej to m.in.: nadwaga lub otyłość przed ciążą, cukrzyca ciążowa w poprzedniej ciąży, urodzenie dziecka ważącego ponad 4 kg, cukrzyca typu 2 u rodziców lub rodzeństwa, wiek powyżej 35 lat, zespół policystycznych jajników, nadciśnienie oraz stan przedcukrzycowy przed ciążą.

Jak przygotować się do badania

  1. Przez 3 dni przed testem jedz normalnie, bez głodówki i bez ograniczania węglowodanów. Zbyt mało węglowodanów przed badaniem może fałszywie zawyżyć wynik.
  2. Przyjdź na czczo: po 8–14 godzinach bez jedzenia. Wieczorem możesz zjeść normalną kolację.
  3. Rano pij tylko wodę, nie żuj gumy, nie pal.
  4. Leki przyjmowane na stałe weź według zaleceń lekarza. Powiedz w laboratorium, jeśli przyjmujesz sterydy (np. przed porodem przedwczesnym), bo podnoszą cukier.
  5. Nie rób testu w czasie infekcji z gorączką. Przełóż go o kilka dni.
  6. Zabierz wodę i coś do jedzenia na po badaniu oraz książkę: spędzisz w punkcie pobrań ponad 2 godziny.

Jak wygląda badanie

  1. Pierwsze pobranie krwi z żyły, na czczo.
  2. Wypijasz roztwór 75 g glukozy w ok. 250–300 ml wody, w ciągu ok. 5 minut. Jest bardzo słodki; pomaga picie małymi łykami.
  3. Czekasz na miejscu, siedząc. Nie jedz, nie pij nic poza ewentualnie łykiem wody, nie spaceruj: ruch obniża cukier i fałszuje wynik.
  4. Drugie pobranie po 60 minutach.
  5. Trzecie pobranie po 120 minutach.
  6. Zjedz posiłek zaraz po badaniu. U części kobiet kilka godzin po teście cukier spada i pojawia się osłabienie.

Jeśli zwymiotujesz po wypiciu glukozy, test trzeba powtórzyć innego dnia. Przy silnych nudnościach w ciąży powiedz o tym wcześniej lekarzowi.

Normy krzywej cukrowej w ciąży

Pomiar Norma Cukrzyca ciążowa (GDM) Cukrzyca rozpoznana w ciąży
Na czczo poniżej 92 mg/dl (5,1 mmol/l) 92–125 mg/dl (5,1–6,9 mmol/l) od 126 mg/dl (7,0 mmol/l)
Po 1 godzinie poniżej 180 mg/dl (10,0 mmol/l) od 180 mg/dl (10,0 mmol/l) –
Po 2 godzinach poniżej 153 mg/dl (8,5 mmol/l) 153–199 mg/dl (8,5–11,0 mmol/l) od 200 mg/dl (11,1 mmol/l)

Do rozpoznania cukrzycy ciążowej wystarczy jedna nieprawidłowa wartość. Wyniki od 126 mg/dl na czczo lub od 200 mg/dl po 2 godzinach oznaczają cięższą postać: cukrzycę rozpoznaną w ciąży (jawną), która wymaga pilnej opieki diabetologicznej.

Progi w ciąży różnią się od tych poza ciążą: na czczo próg jest niższy (92 zamiast 100 mg/dl), dochodzi pomiar po godzinie, a po 2 godzinach granicą jest 153 mg/dl (poza ciążą 140 mg/dl dla nieprawidłowej tolerancji glukozy). Do rozpoznania wystarcza jedna nieprawidłowa wartość. Przyjęto je na podstawie dużego badania HAPO, w którym już niewielkie podwyższenie cukru u matki wiązało się z większą masą urodzeniową dziecka i częstszymi powikłaniami. Porównanie z normami poza ciążą znajdziesz w artykule krzywa cukrowa.

Wynik nieprawidłowy: co dalej

  1. Lekarz prowadzący ciążę kieruje Cię do poradni diabetologicznej (często specjalnej poradni dla ciężarnych). Nie czekaj z umówieniem wizyty.
  2. Zaczynasz samokontrolę glukometrem, zwykle 4 razy dziennie: na czczo i godzinę po każdym głównym posiłku. Cele to 70–90 mg/dl na czczo, poniżej 140 mg/dl godzinę po posiłku (lub poniżej 120 mg/dl po 2 godzinach).
  3. Podstawą leczenia jest dieta i ruch. U większości kobiet wystarczają. Zasady opisujemy w artykule dieta w cukrzycy ciążowej.
  4. Jeśli cele nie są osiągane, lekarz włącza insulinę. To nie porażka: insulina jest bezpieczna dla dziecka.

Więcej o samej chorobie, ryzyku i postępowaniu po porodzie przeczytasz w przewodniku cukrzyca ciążowa.

Wynik prawidłowy

Prawidłowa krzywa w 24.–28. tygodniu zwykle zamyka diagnostykę. Jeśli jednak pod koniec ciąży pojawią się objawy (silne pragnienie, częste oddawanie dużych ilości moczu) albo USG pokaże bardzo dużą masę dziecka lub nadmiar wód płodowych, lekarz może zlecić ponowne badanie.

Źródła

  1. Polskie Towarzystwo Diabetologiczne. Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u osób z cukrzycą 2026. Current Topics in Diabetes 2026. ptdiab.pl
  2. World Health Organization. Diagnostic criteria and classification of hyperglycaemia first detected in pregnancy. Geneva: WHO, 2013.
  3. International Association of Diabetes and Pregnancy Study Groups. Recommendations on the Diagnosis and Classification of Hyperglycemia in Pregnancy. Diabetes Care 2010;33(3):676–682.
  4. HAPO Study Cooperative Research Group. Hyperglycemia and Adverse Pregnancy Outcomes. N Engl J Med 2008;358:1991–2002.
  5. Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie standardu organizacyjnego opieki okołoporodowej (Dz.U. 2018 poz. 1756 z późn. zm.).